BÜTÜN YÖNLERİYLE İMAR BARIŞI

Serhat Bolataslan, İmar Barışı ile ilgili merak edilenleri, en çok sorulan soruları sizler için yanıtladı.

13 Ekim 2018 11:02 guncel 1071
BÜTÜN YÖNLERİYLE İMAR BARIŞI
Yıllardır ülkenin kanayan yarası haline gelmiş olan bir soruna devlet el attı. Halk arasında "imar barışı” olarak adlandırılan ve 3194 sayılı yasaya eklenen geçici 16. Madde ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapıların kayıt altına alınmasının önü açılmış oldu. 
Türkiye genelinde yaklaşık 13 milyon yapı için umut ışığı olan imar barışı, pek çok bilinmezi de beraberinde getirdi. Farklı uygulamalar ve yönetmeliğin yanlış yorumlanmasından kaynaklanan sorunlar, vatandaşta kafa karışıklığına yol açtı.
GAZETE POYRAZ olarak, bu kafa karışıklığını bir nebze olsun giderebilmek ve imar barışından yararlanmak isteyenlere yardımcı olabilmek üzere konuyu uzmanına sorduk. Yağız İnşaat Emlak Taahhüt Ticaret sahibi Serhat Bolataslan, İmar Barışı ile ilgili merak edilenleri, en çok sorulan soruları sizler için yanıtladı.

Öncelikle "İmar Barışı” olarak adlandırılan yasa nedir?
İmar barışı olarak adlandırılan yasa daha öncesinde de seksenli yıllarda bir kereye mahsus çıkartılmıştı. O zamandan bu zamana ilk defa tekrar gündeme geliyor. Türkiye'de bulunan 13 milyon yapıyı ilgilendiren bu yasanın kapsamında özel hastaneler, okullar, fabrikalar, iş yerleri ve konutlar var. Konutlar tabii ki bu sayının önemli bir kısmını oluşturuyor. Çünkü insanlar daha öncesinde imar durumlarında, belediyenin imar planlarında belirtilen ölçüler yetmediği için kendi alan ihtiyaçlarını gidermeye yönelik oynamalar yapıyorlardı. Çatı katları ve bodrum katlarını daireye dönüştürenler, balkonları kapatarak dairenin içerisine dahil edenler, bir kat daha çıkanlar oldu. Bu gibi durumlarda vatandaşlar bodrum ve çatı katlarının ya da ek çıktıkları katların elektrik ve su aboneliklerini, tapularını alamıyordu. Devlet de "Gel kardeşim bu sefere mahsus buna izin vereyim en azından bu affın ardından işleyiş daha düzgün ilerlesin” dedi.
Yasanın tartışmalı uygulamaları oldu. Örneğin 31 Aralık 2017 öncesi yapılar bu işlemden faydalanabiliyor. 2018 Ocak ayında bitirdiyse aftan yararlanamıyor. Bu bir sıkıntı aslında. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihin ardından Haziran ayından itibaren yapı kayıt sistemleri başladı. Vatandaşlar kayıtlarını yanlış girdiler. Bir sürü aksaklık oldu. 

Yasada beyana dayalı uygulama yapılacak. Bazı fırsatçılar daha sonra yaptıkları işleri ya da hiç yapmadıkları bir yapının yerine taşınmaz koyarak yasadan faydalanabilir mi?
Vatandaşların gözden kaçırdığı esas konu:  Çevre Şehircilik Bakanlığı'nda uzaydan takip eden harita uygulamaları var. Bu uygulamalar sayesinde sokak sokak tespitte bulunabiliyorlar. Buradan tarihleri tespit edebiliyorlar. Hazine arazisinin üzerine sonradan fırsatçılıkla yapılmış yeni yapıları bakanlık tespit edebiliyor. Bunların görüntüleri programda mevcut. Beyan esastır ancak yapı kayıt belgesi düzenlenmesi dafhasında E-devlet sistemi üzerinden veya kurum ve kuruluşlara yapılan müraacatta yalan ve yanlış beyanda bulunanlar hakkında 26/09/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun resmi belgede düzenlenmesinde yalan beyan başlıklı 206. Maddesi uyarınca suç duyurusunda bulunulacaktır. Beyan esas ama yalan beyan verenler hakkında düzeltmeye gidilecek. 

İMAR BARIŞI NELERİ KAPSIYOR?
İmar Barışı kıyı kenar çizgisinde olan yapılar, Türkiye'de adalarda bulunan yapılar haricinde ve 3. şahıs arazisine yapılan yapılar hariç yapılan bütün yapıları kapsıyor. Kümesten kata, balkona bahçe garajlarına kadar hepsini kapsayan bir kanun. Sit alanları için yapı kayıt belgesi alınabiliyor ama bununla ilgili bakanlıkta bir belirleme yok. Sit alanlarıyla ilgili İmar Barışı'na girmez demiyor. Hazine arazisi üzerinde affa girmez demiyor. Yapı kayıt belgesini veriyor ama sonrasındaki değerlendirmeleri Çevre Şehircilik Bakanlığı'ndaki görevli arkadaşlar yapacaktır. Hatalı beyanda bulunduğu için onların paraları da iade edilecektir.
Önceden hazine arazisi üzerinde mülkü olan vatandaşların mülklerinin bulunduğu arazinin tamamının belediye rayiç bedeli üzerinden satışının yapılması yönünde olan kanunun ilgili maddesi daha sonra Bakanlık tarafından yeniden düzenlendi ve toplam hazine arazisi üzerinde kurulu olan ve vatandaşa ait metrekarenin belediye rayiç bedeli değil belirlenecek bedel üzerinden satışının yapılması belirtildi. Belediyelerin imar ve emlak komisyonları üzerinden belirlenen rakamla satışın yapılması düzenlendi.
Bakanlığın otellerle alakalı son yaptığı düzenlemede de vatandaşların yanlış anladığı bir şey var. Örneğin bin metre kare kullanma izni alan bir otel sonrasında eklentiler, odalar, katlar ve bahçe düzenlemeleri ile yapısını büyüttüğü zaman kanun bozduğun "Bütün alanı yapı kayıt beyanına birlikte gireceksin” diyor.  Yeni genelgede yapı kullanma izni alınmış bölüm haricindeki alanlar tekrar girilecek.  Bu genelge de tartışmalı olan yan ise oteller için durum böyleyse konutlar için neden yapının tamamı şeklinde uygulanıyor?

Bir dönüm içerisinde 100 metrekare taşınmazın varsa 100 metrekarenin harcını ödüyorsun geriye kalan kısım?
Ecri misil ödeyerek kiralayabilir, 10 sene kiralandıktan sonra içerisinde kalan vatandaş Milli Emlak'a başvurup ben bu araziyi alabilirim diyebilir. Bu 31 Ekim'den sonra Bakanlığın almış olduğu kararlarla belirlenecek. Bin metrekare iş yerin varsa 30 dönüm civarında bir yer yetecektir. Geriye kalan alanlarla ilgili bir sınır koyulmalı.

İmar barışından faydalanmak için ne yapmam gerekir?
İmar barışından faydalanmak için öncelikle e-devlet şifresi, belediyeden alınan rayiç bedellerle söz konusu yapının ölçümlerini elinizde bulundurmanız gerekiyor. 
Yalnız burada önemli olan iki kısım var. E-devlet üzerinden yaptığınız başvuru ile bitmiyor ikinci etabında yardım isteyen vatandaşlar oluyor. Birinci etap söz konusu kaçak yapının kayıt altına alınması ikinci etabında ise kadastro ve tapu biriminde gözükmesi. Yani tapuya kaydedilmesi. Ekip çalışması halinde gidecek işlemler. Vatandaşlar ilk başta yalnızca yapı kayıt belgesi almakla yetinebilir. Sonrasında herhangi bir işlem yapmasına gerek kalmayabiliyor. Vatandaş bir kat daha çıkmış ise üst taraftaki bölüme tapu almak isteyebiliyor. O zamanda yapılması gerekenler bir harita mühendisi, bir mimar tarafından hazırlanacak, yere gidilecek ölçümleri yapılacak ve bu kat ile ilgili bir ekip çalışmasıyla yapı kayıt sistemine girilecek sonrasında sırasıyla kadastro ve tapu bölümüne başvurulup beyan verilecek. Bu noktada dikkat edilmesi gereken adım vatandaşların önce belediyeye gittiklerinde belediyenin numarataj bölümden bu yerin numarasının açtırılması gerekiyor. Beyanı bulması gerekiyor. Yanlış girilen yüzlerce yapı kayıt belgesi var. Bir çoğu adresin yanlış girilmesinden kaynaklı. Bu işlemi yapan çalışanların doğru yönlendirmesi gerekiyor. 

Kaçak yapı sosyal donatı alanına denk geliyorsa? 
Sosyal donatı alanında olması belediyeye ait bir alanda olması demektir. Bununla ilgili harita mühendisi arkadaşlar ile gidip, hazine arazilerinin üzerinde olduğu zaman yapılan işlemleri uygulayacak ve belediyeden satışını isteyeceklerdir. 
Yollara taşan yapılar sözkonusu ise, yollar herkesin olduğu için yola yapılan alanlarla ilgili satış olmayacaktır. 

Problem daha çok köylerden çıkıyor. Meralık alana yapılan yapılar için imar barışından faydalanabilecek mi ?
Meraya yapılan yapılar son zamanda belediye bünyesine geçtiği için başvurulmasında herhangi bir engel yok ancak meralar halkın hayvanlarını otlatmak için kullandıkları bölüm olduğundan meralarla ilgili özel bir uygulama var. Meralarda başvurulmuyor. Başvurulsa ve yapı kayıt belgesi alınsa dahi bakanlık ve diğer kurumlar karşı koyacaktır. 

Köylünün köy muhtarından aldığı ama deftere işlenmemiş yapılar var. 
Köy muhtarının sadece köyün gençleri için oluşturduğu parseller var. Bunlar tapuda işli, isimleri geçtiği için bir sıkıntı yok. Tek sıkıntı 10 sene boyunca satılamaz ibaresi bulunuyor. Satamayacak ama kendi mülkü istediği şekilde imar başvurusunda bulunabilir. Kabul de edilir.
Çıtak'ta köy defterleri 2005 yılında yandığı için ellerinde makbuzdan başka belgesi olmayan köylüler ne yapabilir? 
Bunun imar barışıyla ilgili bir durumu yok. Vatandaşın üzerine geçtiğiyle ilgili herhangi bir şekilde tapuda belge olmadığı için 3. Şahsın arazisine yapıldığı gibi işlem yapılacaktır. Bir diğer ihtimal de vatandaşların yapı kaydını "beyan esastır” ilkesi üzerinden oluşturup yapıyı kayıt altına aldırarak altındaki arazinin mahkeme ile belirlenmesini sağlayabilir.

Rayiç bedel söz konusu bunun karşılığında hatırı sayılır rakamlar ortaya çıkıyor. Bazı taşınmazlar için bir kere de bunu ödemesi mümkün değil. Taksitlendirme imkanı var mı?
Taksitlendirme yapabiliyorlar. 2 taksite bölünüyor. Başvuru tarihi 31 Ekim ancak sonrasında yatırılacak paranın tarihi için 31 Aralık söyleniyor. Çevre Şehircilik Bakanlığı'na gidip Milli Emlak tarafından iki taksite bölünebiliyor. 

Vatandaş binasını yapmış ama yanlış hesaplamalardan dolayı 3. şahsın arazisine kaymış. Burada yapılması gereken nedir?
Burada imar barışına başvuru yapılabiliyor ama 3. Şahsın arazisine yapmamak koşuluyla dendiği için diğer parselin sahibi ile öncelikle anlaşma yapılması gerekiyor. Ya bu parsel üzerinde bir tevhid işlemi gerçekleşecek ya da tevhid iflas işlemi gerçekleştirilip sonrasında imar barışı başvurusu yapılacak.  Eğer 3. kişi ile anlaşma sağlanamazsa söz konusu yapının yapı kayıt sistemine girmesi mümkün değil. Çünkü kanun 3. Şahsın arazileri dışında kendi parsel hudutları içerisinde olan yapılar için demiş. 
Yapı kayıt girilirken vatandaşın özellikle çok sık yaptığı yanlışlardan biri de mevcut yapının yalnızca kaçak olan kısmının metre kare olarak belirtilmesi. Çevre Şehircilik Bakanlığı bu konuda özellikle mevcut yapının tümünün işaretlenmesi gerektiğini belirtiyor. Vatandaşlar mevcut yapılarında sadece kaçak katın metrekaresini değil kaçak olmayan ve sigortaya ücretlerini yatırdıkları yapı ruhsatı bulunan alan ile kaçak olan alanın tümünü hesaplayıp sisteme kayıt yapmalı.

İlk başta yasa çok net olmadığı için 1000 metrekare arazi üzerinde 100 metrekare arazisi varsa 1000 metrekarenin parasını yatıranlar oldu. Sonra yalnızca arazi üzerinde bulunan yapının metrekaresinin kayıtlanması gerektiği belirtildi. Yatırılan bu fazla parayı geri alma imkanları var mı?
Tabi ki var. Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü'ne gidiliyor. Söz konusu parselin fotoğrafları, yapı kayıt belgesi ve başvuru formuyla beraber tekrar geri düzenlemeler yapılıp bununla ilgili defaten alınan para kişiye iade ediliyor.

Vatandaş her türlü prosedürü tamamladıktan sonra, yapı kayıt belgesini de aldıktan sonra bu yapıyı satmasında engel var mı?
Yapı kayıt belgesini aldıktan sonra elektrik, su, doğalgaz bağlatmasında ve kredi çekmesinde herhangi bir problem yok. Ancak satış esnasında ikinci etabın beklenmesi gerekiyor. Tapu ve Kadastro birimleri tarafından arsa paylarının çıkması gerekiyor. Arsa paylı olduktan sonra satabilecekler. 
Depreme dayanıklı bir yapı değilse yapı kayıt belgeleri iptal oluyor. Yıkıp yenisini yapmak istediğinde söz konusu parselin o anki belediyeden aldığı imar durum belgesinde ne yazıyorsa onun üzerinden yine yapabilir. Mesela imar planı üzerinde 2 katlı olan bir yere 3 katlı kaçak bir bina yaptım; burayı tekrar yapmak istediğimde ayrık nizam 2 katlı olduğu için yeniden 2 katlı bina yapabilir. 3. kat için yapı kayıt belgesinin olması o yapının kentsel dönüşüm ya da vatandaşın rızası ile tekrar yıkılmasına kadar geçerli. Yeniden yapmak istediğinde imar planında bulunan kat sayısı üzerinden yeni yapı inşa edilebilir. 

31 ekim ve 31 aralık dendi ama uzatılma ihtimali var mı?
Şu ana kadar bakanlığın ya da devletin herhangi bir genelgesi olmadı ama son güne kadar beklemek gerekiyor. Uzatılmaya da bilir dikkatli olmak gerekiyor. 
Bu sitede bulunan tüm yazılı ve görsel içerikler ile bu içeriklerin görsel ve sistematik tasarım hakları aksi belirtilmediği sürece Poyraz Gazetesi’ne aittir. Poyraz Gazetesi’nin yazılı izni alınmadan hiçbir yazılı, görsel, işitsel içerik kopyalanamaz, değiştirilemez, yeniden yayınlanamaz veya satılamaz. Aksine davranışların, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na göre hukuki ve cezai yaptırımları mevcuttur. Sitedeki tüm içeriklerin telif hakları korunmaktadır.
DİĞER HABERLER